تاریخچه انگشتر

در گذشته مُهرها نشانه‌ای از قدرت افراد بوده و کسانی که مُهرهای بزرگ داشتند از قدرت بیشتری برخوردار بودند. به همین دلیل احتمال داده می‌شود انگشتر در مصر باستان از مُهرها الهام گرفته باشد.

اَنگُشتَر یا حَلقهٔ دست نواری معمولاً از جنس‌های مختلف مانند فلز، چوب، شیشه و پلاستیک است که معمولاً به عنوان آلت زینتی به دور انگشتان دست قرار می‌گیرد. اولین بار مصریان باستان بودند که با استفاده از چرم و یا نی حلقه‌هایی می‌ساختند.

انگشتر که به انگشت می‌شود یکی از نمادین‌ترین جواهر آلات است زیرا بعضی از انگشترها حلقه ازدواج هستند و بعضی از انگشترها میراث خانوادگی اشخاصند که از مادر یا پدر آنها به ارث رسیده‌است. اشراف و کسانی که در صدر قدرت بودند، انگشترهای خود را به جانشین‌های خود برای دادن اختیارات می‌سپردند. حلقه‌های ویژه انگشت دست را انگشتر نیز می‌گویند. حلقه‌های زینتی دیگری برای بازو یا گردن نیز وجود دارد. برخی از انگشترها بسیار بزرگ و درشت هستند که برای دستان ظریف و کوچک مناسب نیست. اما افرادی با انگشتان کشیده در انتخاب مدل انگشتر آزادند.

 

جایگاه انگشتر در روم، استفاده انگشتر به عنوان حلقه ازدواج

در روم و یونان باستان دقت زیادی به ظرافت و جزئیات ساخت یک انگشتر می‌شد.

تا قبل از میلاد مسیح جنس انگشتر رومی‌ها از آهن بود و برده‌ها نمی‌توانستند انگشتری داشته باشند. این رومی‌ها بودند که در زمان ازدواج حلقه‌ای را به عنوان نشان ثروتمندی و دارا بودن داماد، به عروس هدیه می‌دادند و از اینجا بود که انگشتر حلقه وارد رسومات ازدواج شد.

در زمان قدیم از مفرغ و مس برای ساخت انگشتر استفاده می‌شده بعدها طلا وارد صنعت انگشترسازی شد و سطح مس را با طلا می‌پوشاندند، اما با پیشرفت تکنولوژی امروزه با کمک دستگاه‌های پیشرفته و کامپیوتری، شما می‌توانید طرح دلخواه خود را سفارش دهید تا با بهترین کیفیت ساخته شود.

 

قدیمی‌ترین انگشتر دنیا

 

در کشور چک و در حدود ۲۱۰۰۰ سال پیش انگشتری از جنس استخوان ماموت وجود دارد که عنوان قدیمی‌ترین انگشتر دنیا را به خود گرفته است.

در ایران قدیمی‌ترین انگشتر متعلق به ۵۵۰۰ سال پیش است که فیروزه بوده و در استان خراسان کشف شده است.

 

انگشتر در اسلام

افراد با تقوا انگشتر را در دست راست می‌اندازند و همچنین از انگشترها برای مهر کردن نامه‌ها استفاده می‌شده است.

 

انواع انگشتر

انگشتر نمادین

از انگشترهای نمادین بیشتر کسانی استفاده می‌کنند که عضو گروه خاصی هستند یا فعالیت ویژه‌ای می‌کنند، به این دلیل که حس اتحاد به آنها می‌دهد. مثلا افراد در دانشگاه‌ها یا مدارس، اعضای کلوپ‌های خاص یا ورزشکاران عضو در باشگاه و… انگشترهای مثل هم برای ساخت سفارش می‌دهند.

انگشتر ازدواج

مرسوم‌ترین انگشتر به خصوص در آقایان انگشتر ازدواج است که معنی وفاداری و تعهد را می‌دهد، تا زوجین تا پایان تعهد ازدواج خود از آن استفاده کنند.

انگشتر جواهری

یکی از پرطرفدارترین انواع انگشتر، جواهری آن است که در آن از الماس، برلیان و سنگ‌های قیمتی استفاده می‌شود. این انگشترها معمولا بسیار پر زرق و برق است.

انگشتر مُهر

همان طور که اشاره شد خاستگاه انگشترها از مُهرها هست. در گذشته نیز افراد از انگشترهایی با طرح و نقش خاص خود برای مُهر کردن نامه‌های مهم استفاده می‌کردند.

 

انگشتر اسلحه

در زمان گذشته به خصوص در جنگ‌ها از نوعی انگشتر استفاده می شده که تیز بوده و امکان زخمی کردن طرف مقابل را داشته. و گاها مدلی نیز بوده است که توانایی شلیک داشته و اغلب اوقات سر و گلوله آن را به سم آغشته می‌کردند.

افرادی که گرایش‌های مذهبی خاصی دارند از انگشترهایی با نوشته‌ها یا سنگ‌های مقدس استفاده می‌کنند.

انگشتر کمان گیران

همان طور که از نامش پیداست برای کمانداران و برای نگه داشتن زه از آن استفاده می‌کردند.

انگشتر طلسم

بعضی افراد که اعتقادات خاصی به دعا و طلسم دارند از این انگشترها برای افزایش انرژی‌های مثبت و کاهش انرژی‌های منفی استفاده می‌کنند.

انگشتر پادشاه

اصولا افراد بلند مرتبه به خصوص پادشاهان از یک انگشتر نمادین استفاده می‌کردند، که بعد از آنها جانشین انگشتر را به ارث می‌برد. معروف‌ترین انگشتر در بین پادشاهان انگشتر حضرت سلیمان است.

انگشتر الکترونیکی

در حال حاضر و با پیشرفت علم همان‌طور که تجهیزات و وسایل الکترونیکی پا به زندگی انسان گذاشته، انگشترها نیز مدرن شده‌اند. از این انگشترها برای کارهای بانکی به خصوص استفاده می‌شود.

 

چرا انگشتر به عنوان نماد ازدواج انتخاب شده است؟

انگشتر به دلیل فرمی که دارد آن را به عنوان اصلی ترین جواهر ازدواج تبدیل کرده است. انگشتر زمانی که در مراسم ازدواج به فرد مقابل داده می ‌شود به معنای عشق ابدی می باشد. در زمان های قدیم در آلمان در مراسم ازدواج نخ لباس عروس و داماد را بهم گره می زدند که نشانه ی پیوند بود. اینکار بعدها به معنای رد و بدل کردن انگشتر انجام شد.

شواهدی وجود دارد که نشان می ‌دهد سنت رد و بدل کردن حلقه ی ازدواج در مراسم عروسی قبل از میلاد وجود داشته است. مرد انگشتر را به نشانه ی عشق به همسر خود هدیه می دهد. این سنت در اروپا بسیار رواج پیدا کرد و تنها مردان به زنان خود هدیه نمی دهند، بلکه زنان نیز انگشتر و حلقه ازدواج را به مردان خود هدیه می کنند. که این هدیه دادن دوطرفه نشان از ازدواج و وفاداری دارد. مصری ها و یونانی‌ها همیشه حلقه ازدواج را در دست چپ خود می انداختند. زیرا اعتقاد داشتند که دست چپ رگی  مستقیم به سمت قلب دارد و قلب جایی است که عشق در آن زنده است، بنابراین انگشتر باید در جایی قرار بگیرد که نزدیک به قلب باشد. حلقه ازدواج در فرهنگ های مختلف دارای اشکال مختلفی بود. مثلاً در روم انگشتری که داماد به عروس هدیه می داد به شکل کلید بود.

به همین ترتیب از گذشته تا به امروز اشکال حلقه ازدواج تغییر کرده است. امروزه بر روی حلقه ازدواج سنگ هایی به کار می ‌رود مانند سنگ الماس یکی که از محبوب ترین سنگ ها می باشد و می تواند نشانه ی توانمندی، شور و وفاداری ابدی باشد.

امروزه حک کردن اسم تاریخ ازدواج و عبارت عاشقانه بر روی حلقه بسیار رایج شده است و این حلقه ها از محبوبیت بسیار خاصی برخوردارند. حلقه های ازدواج را از جنس طلا، نقره، پلاتین و سنگ های زینتی انتخاب می کنند. حلقه های ازدواج در یک جعبه قرار می‌گیرند که در مراسم ازدواج از جعبه در می‌آورند و در دست عروس و داماد می اندازند.

 

روش‌های ساخت انگشتر

انگشتر به دو روش سنتی یا دست‌ساز و ماشینی یا ریختگری ساخته می‌شود.

انگشتر دست‌ساز

انگشترهای دست‌ساز با روش سنتی و ابزارهای ابتدایی ساخته می‌شوند. در این روش هنرمند انگشتر را با ابزارهای ابتدایی و به روش سنتی می‌سازد. تمام زیبایی اثر به ذوق، سلیقه و مهارت هنرمند بستگی دارد.

روش ریختگری یا ماشینی

در این روش با استفاده از طراحی کامپیوتری، ساخت مدل با رزین، قالب‌گیری و ماشین آلات ریختگی انگشترها تولید می‌شوند.

گرچه در این روش حجم تولید محصولات بسیار بالاتر از انگشترهای دست‌ساز می‌باشد ولی انگشترهای دست‌ساز به جهت هنر دست و اعتبار هنرمند خالق اثر ارزش بیشتری از انگشترهای ماشینی دارند.

 

تولید انگشتر نقره دست‌ساز در ایران

آمار دقیقی از میزان تولید انگشتر نقره در کشور در دسترس نیست اما مطابق نظر اکثر خبرگان و صاحبنظران این صنعت شهرهای تبریز، زنجان، مشهد، قم، اصفهان، تهران و یزد مهمترین و فعالترین استانهای تولید کشور در این زمینه میباشند. اکثر کارهای تولید شده در شهرهای قم و اصفهان در زمره کارهای نفیس به حساب آمده و توسط استادکاران این شهرها و با صرف زمان زیاد تولید می‌شود اما اکثر کارهای تولید شده در شهر مشهد به روش سری کاری تولید میشود. در این روش قسمت‌ها و تراش‌های مختلف یک انگشتر توسط چند نفر انجام شده و سرعت تولید محصولات بسیار زیاد می‌شود. با این حال کیفیت این انگشترها نسبت به انگشترهای دستساز تولید شده در استانهای قم و اصفهان پایین‌تر می‌باشد.

شهر مشهد تعداد کارگاههای بیشتری نسبت به قم دارد و در عین حال تولید انگشتر آن بسیار بیشتر از مجموع تولیدات سایر شهرها می‌باشد. این امر به دلیل تولید انگشتر به صورت سری سازی و با حجم زیاد است. پس از مشهد، قم قطب تولید انگشتر ایران به حساب آمده و اکثر تولیدکنندگان این شهر به ساخت انگشترهای دستساز هنرمندانه می‌پردازند.

 

آثار ملی ایران

شهر قم به واسطه وجود تعداد زیاد هنرمندان انگشترساز از سوی وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری ایران در دومین جلسه مراسم اعطای گواهی‌نامه شهرها و روستاهای ملی صنایع‌دستی که صبح روز دوشنبه ۲۲ دی ۱۳۹۹ در محل سالن آبی مجموعه فرهنگی تاریخی نیاوران برگزار شد، به عنوان شهر ملی انگشتر انتخاب گردید.